Tehillimandpoetry

… Ontwikkelingshulp helpt niet, zolang

de allerarmsten blijven blootstaan aan

onrecht en geweld.

… Met die provocerende boodschap wil

Gary Haugen alle goeddoeners, in het

bijzonder christenen, wakker schudden.

▶ Washington

‘Als mensen praten over armoede, dan

vertellen ze wat ze zien’, zegt Haugen,

stichter en directeur van International

Justice Mission, een organisatie tegen

slavernij. ‘Ze zagen de krotten, het

smerige water, de hongerige gezinnen.

Maar wat hen ontging, waren de

aanvallen, de klap in het gezicht, de

verkrachting, de foltering door

politiemannen en de afpersing. Dat

houden daders zorgvuldig buiten beeld,

en de slachtoffers zijn vaak te bang en

te beschaamd om hun mond open te

doen.’

Met zijn boek The Locust Effect, dat

maandag verschijnt, wil Haugen die

‘verborgen plaag’ in ontwikkelingslanden

ontmaskeren. ‘Denk aan de kleine

boer die ploetert om aan armoede te

ontsnappen. Net als zijn gewassen

veelbelovend op het land staan, komen

de “sprinkhanen” – misdadigers die

straffeloos de oogst plunderen waarvoor

de boer heeft gezwoegd.’

Dit ‘sprinkhaaneffect’ is er de belangrijkste

oorzaak van dat armoede in de

wereld onuitroeibaar is, zei Haugen

deze week in de Washington Post.

‘Overal in de derde wereld zien we dat

het publieke rechtsstelsel wordt

vervangen door particuliere veiligheidsdiensten.

Het is een stille ramp in

ontwikkelingslanden. In India waren

eind 2010 5,5 miljoen beveiligers – vier

keer zo veel als er Indiase politieagenten

zijn. In Guatemala liggen de

verhoudingen nog schever: zeven

bewakers tegenover één agent. De

grootste werkgever in Afrika is het

particuliere beveiligingsbedrijf

Group4Securicor. De gevolgen voor de

allerarmsten zijn verwoestend.’

Want veiligheid is er alleen voor geld.

Wie geen bescherming kan betalen, is

overgelaten aan onrecht. Haugen:

‘Bedenk eens als je opstaat en er is

niemand om je te beschermen. Dat

overkomt elke dag miljarden mensen

op aarde. Daarom benadruk ik in mijn

boek het belang van goede wetgeving

én van rechtshandhaving. Zonder een

betrouwbare overheid staan de armen

bloot aan het ergste roofzuchtige

geweld.’

millenniumdoelen

De Verenigde Naties stelden in 2008

vast dat vier miljard burgers handhaving

van het recht ontberen. De

Wereldbank becijferde dat vrouwen en

meisjes tussen de 15 en 44 jaar grotere

kans lopen te worden vermoord of

misbruikt dan te sterven aan kanker,

malaria of door verkeersongelukken.

Toch gaan er onverminderd miljarden

euro’s aan armoedebestrijding naar

ontwikkelingslanden, zonder dat er in

sociale gerechtigheid geïnvesteerd

wordt.

Bij de herziening van de acht ‘millenniumdoelen’

om armoede uit te

bannen, zijn de VN blind voor het

dagelijkse geweld tegen armen. ‘De

problematiek wordt zelfs niet genoemd’,

stelt Haugen, die oproept van

rechtshandhaving een hoofdthema te

maken.

Christenen kunnen daarbij een

vooraanstaande rol spelen, meent de

IJM-directeur. ‘Zij moeten met moreel

gezag spreken, opdat rechtbanken niet

een politiek of financieel belang dienen.

De kerken hebben in de 19e eeuw een

doorslaggevende rol gespeeld in de

strijd tegen kinderarbeid en slavernij.

Aan het begin van de 20e eeuw is de

politie van New York slagvaardig

gereorganiseerd dankzij de invloed van

de presbyteriaanse predikant Charles

Henry Parkhurst.’

ademen

Ten onrechte vinden sommige christenen

sociale gerechtigheid van minder

gewicht dan evangelisatie, liet Haugen

eerder deze maand weten. ‘Er is geen

hiërarchie tussen woord en daad, net zo

min als inademen belangrijker is dan

uitademen. Als we God liefhebben

zonder Hem te zien, en geen liefde

hebben voor de broeder die we wel

kunnen zien, dan – zegt de Bijbel – is de

liefde van God niet in ons. Onze

woorden over Gods goedheid zijn

gewoon niet geloofwaardig als we aan

de grootste nood van de armen

voorbijgaan. Streven naar gerechtigheid

is een zeer expliciete Bijbelse opdracht,

zo simpel ligt het.’

Onderdrukking met succes aanpakken

kan volgens Gary Haugen alleen als ‘de

vrijen en de machtigen hun vrijheid

delen met de zwaksten en geknechten’.

De christelijke jurist is er heilig van

overtuigd dat gelijke behandeling de

sleutel is om armoede te verdrijven.

‘Als er een wet is om armen te beschermen,

handhaaf dan ook hun rechten.

Dat maakt een einde aan het onrecht.’

Zolang het recht kan worden gebogen,

leeft de arme in een wetteloze chaos,

waarschuwt Haugen. ‘Dat kan christenen

sterk teleurstellen over de

uitkomst van hun inspanningen om de

armoede op te heffen.’ Om zijn

geloofsgenoten in beweging te krijgen,

prikkelt Haugen hen voortdurend. Net

als vijf jaar geleden in Manilla.

‘Gebeden helpen’, zei hij toen, ‘maar

een gebed en een advocaat werken nog

beter.